Jak ludzie kontrolują AI? Pojawiają się problemy znane z wcześniej stosowanych systemów

3 godz. temu

Kluczowym elementem zabezpieczenia przed wymknięciem się sztucznej inteligencji spod kontroli jest włączenie ludzi w proces weryfikacji i zatwierdzania podejmowanych przez AI decyzji. Jednak mechanizm ten będzie nieskuteczny, jeśli projektanci oraz użytkownicy nie zmienią swoich przyzwyczajeń – ostrzegają Margaret Mitchell, Avijt Ghosh i Samir Passi zajmujący się, między innymi, kwestiami etycznymi dotyczącymi AI.



Dwujęzyczne przedszkole – czy warto? Co daje dziecku, ile kosztuje i jak je wybrać w 2026 roku

wczoraj, 18:10

Dwujęzyczne przedszkole to placówka, w której dziecko przez znaczną część dnia (zwykle co najmniej połowę) funkcjonuje w języku angielskim: bawi się, je, sprząta, słucha bajek i rozwiązuje zadania z nauczycielem mówiącym wyłącznie po angielsku. Nie chodzi o lekcję angielskiego dwa razy w tygodniu, tylko o codzienne „zanurzenie” w drugim języku. Dla większości dzieci w wieku 2,5–6 lat jest to najłatwiejszy moment w życiu na przyswojenie drugiego języka, dlatego w praktyce odpowiedź brzmi: tak, warto, pod warunkiem że placówka rzeczywiście jest dwujęzyczna, a nie tylko tak się nazywa. Ten tekst wyjaśnia, czym dwujęzyczne przedszkole różni się od „przedszkola z angielskim”, co daje dziecku poza samym językiem, ile kosztuje w Warszawie w 2026 roku, jakie są realne wady tego rozwiązania i na co zwrócić uwagę, zanim podpiszesz umowę.


Wirusy, pasożyty i bakteria odpowiadają za 12% nowotworów na świecie

wczoraj, 13:02

Profilaktyka przeciwnowotworowa kojarzy się przede wszystkim z niepaleniem, unikaniem alkoholu, ruchem i zdrową dietą. Tymczasem część zachorowań ma źródło w zakażeniach. Bakteria bytująca w żołądku, wirus atakujący wątrobę czy pasożyty mogą być przyczynami chorób nowotworowych. Według analizy opublikowanej w „The Lancet Oncology” w 2024 roku czynnikom infekcyjnym można przypisać około 2,3 milionów zachorowań na nowotwory na całym świecie. To 12% wszystkich przypadków. W Europie udział ten był bardzo zróżnicowany: od 4% na północy do 10% w części środkowej i wschodniej.


Pierwsza planeta „drugiej generacji” wokół białego karła czy planeta z atmosferą „drugiej generacji”?

wczoraj, 10:26

Śmierć gwiazdy nie musi oznaczać końca narodzin planet wokół niej. Materia wyrzucona u schyłku życia przez gwiazdę może posłużyć do budowy nowych światów. Na ślady takiego procesu trafił zespół naukowy z Niemiec, USA i Wielkiej Brytanii, na którego czele stał Jamie T. Williams z University of Warwick. Naukowcy zwrócili uwagę na niezwykły skład materii pochłanianej przez białego karła.


W Austrii znaleziono nieznane rzymskie miasto. Wspominał o nim Klaudiusz Ptolemeusz?

wczoraj, 08:20

Na limesie naddunajskim, wyznaczonej przez Dunaj granicy Imperium Romanum, dokonano sensacyjnego odkrycia. W pobliżu St. Pantaleon-Erla w Dolnej Austrii badania geofizyczne wykazały obecność nieznanego rzymskiego miasta. Już w tej chwili wiemy, że starannie zaplanowana miejscowość miała powierzchnię 25–30 hektarów i posiadała amfiteatr dla około 8 tysięcy widzów. Powstanie dużego starannie zaplanowanego miasta przy forcie liczącym zaledwie 500 żołnierzy naukowcy uważają za coś wyjątkowego.


Szybki rozbłysk gamma poprzedził powstanie magnetara?

3 października 2026, 08:41

Kilkanaście miesięcy temu, 4 lipca 2025 roku, zarejestrowano rozbłysk gamma oznaczony jako GRB 250704B. Trwał on około 0,4 sekundy. Takie zdarzenia astronomowie wiążą z łączeniem się zwartych obiektów, na przykład gwiazd neutronowych. Ich połączenie się może uruchomić wyrzut materii poruszającej się niemal z prędkością światła i wywołać błysk wysokoenergetycznego promieniowania. Jednak w tym czasie satelita Einstein Probe obserwował ten sam fragment nieba w zakresie miękkiego promieniowania rentgenowskiego, czyli promieniowania X o stosunkowo niewielkiej energii.


Równia pod Śnieżką może pomóc w ustaleniu granicy antropocenu

2 października 2026, 10:57

Torfowisko w Karkonoszach może pomóc wyznaczyć początek nowej epoki geologicznej. Tak przynajmniej uważają Colin N. Water i Jan Zalasiewicz z University of Leicester oraz ich zespół, którzy na łamach Nature Reviews Earth & Environment wskazali Równię pod Śnieżką jako jedno z trzech miejsc proponowanych stanowisk pomocniczych służących rozpoznaniu granicy antropocenu. W tamtejszym torfowisku zachowały się bowiem ślady przemian, które w połowie XX wieku objęły całą planetę.


Jak się ubrać na andrzejki 2026? Sukienki aksamitne i wieczorowe na imprezę

2 października 2026, 10:40

Andrzejki to jeden z najprzyjemniejszych wieczorów jesieni. Wróżby z wosku, muzyka, taniec i spotkania w gronie przyjaciół sprawiają, że wiele z nas już na kilka tygodni wcześniej zastanawia się, co na siebie włożyć. Dobra wiadomość jest taka, że kreacja na andrzejki nie musi być ani przesadnie wystawna, ani niewygodna. Wystarczy postawić na szlachetny materiał, kobiecy krój i odrobinę blasku. Podpowiadamy, jak wybrać sukienkę na andrzejki 2026, by czuć się pięknie przez cały wieczór – niezależnie od tego, czy wybierasz się na domówkę, kolację w restauracji czy bal.


Fortyfikacje sprzed 4000 lat na północy Maroka

1 października 2026, 08:24

Nad rzeką Oued Beht w północno-zachodnim Maroku archeolodzy zbadali konstrukcję, która miała chronić miejscową ludność już około 4 tysięcy lat temu. Rów, wał ziemny i ściana tworzyły barierę utrudniającą dostęp do południowej części stanowiska. Wzniesienie tej konstrukcji pokazuje, że mieszkańcy tamtych terenów podejmowali znaczne przedsięwzięcia budowlane w okresie, o którym wciąż niewiele wiemy.


Kręgowce potrzebują bioróżnorodności wśród owadów

30 września 2026, 10:13

Co łączy niedźwiedzia grizzly, żabę i papugę? Fakt, że ich życie może zależeć od owadów i to na znacznie więcej sposobów, niż nam się wydaje. Owady dostarczają pożywienia, budują schronienia, usuwają odchody i odstraszają drapieżniki. Opublikowany właśnie w Nature Reviews. Biodiversity przegląd badań pokazuje, jak bardzo rozległa i skomplikowana to sieć i dlaczego jej osłabienie, spadek liczby i bioróżnorodności owadów może negatywnie odbić się na całym świecie kręgowców.


Zostań Patronem

Od 2006 roku popularyzujemy naukę. Chcemy się rozwijać i dostarczać naszym Czytelnikom jeszcze więcej atrakcyjnych treści wysokiej jakości. Dlatego postanowiliśmy poprosić o wsparcie. Zostań naszym Patronem i pomóż nam rozwijać KopalnięWiedzy.

Patronite

Patroni KopalniWiedzy